هشدار وزارت بهداشت درباره افزایش بار پوکی استخوان با سالمندی جمعیت/ ضرورت تقویت نظام ارجاع و مراقبت پس از شکستگی

به گزارش نبض سلامت، دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، روز چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ در بیست‌ویکمین سمینار تازه‌های استئوپروز که در سالن همایش‌های غرضی بیمارستان میلاد برگزار شد، با اشاره به روند سالمندی جمعیت ایران، نسبت به افزایش نیازهای درمانی و توان‌بخشی ناشی از بیماری‌های استخوانی هشدار داد.

وی با استناد به آمارهای جهانی درباره شیوع پوکی استخوان و شکستگی‌های ناشی از آن تصریح کرد: افزایش سهم سالمندان در ترکیب جمعیتی کشور طی سال‌های آینده می‌تواند فشار قابل‌توجهی بر نظام سلامت وارد کند.

به گفته رئیسی، بیماری‌های مرتبط با کاهش تراکم استخوان، علاوه بر پیامدهای جسمی و کاهش کیفیت زندگی بیماران، هزینه‌های درمان و بازتوانی را نیز افزایش می‌دهند؛ موضوعی که ضرورت برنامه‌ریزی برای پیشگیری و مدیریت این بیماری‌ها را دوچندان می‌کند.

شناسایی‌نشدن بیماران و گسست در زنجیره مراقبت

معاون بهداشت وزارت بهداشت، شناسایی‌نشدن و درمان‌نشدن شمار قابل‌توجهی از مبتلایان به پوکی استخوان را از چالش‌های مهم این حوزه عنوان کرد.

وی با اشاره به شکاف موجود در خدمات سلامت استخوان تأکید کرد: بخشی از مشکلات ناشی از نبود ارتباط منسجم میان خدمات پیشگیری، مراقبت‌های تخصصی و پیگیری بیماران پس از شکستگی است.

رئیسی تصریح کرد: مراقبت از بیمار نباید با درمان شکستگی در بیمارستان پایان یابد؛ بلکه لازم است ارتباط مؤثری میان مراقبت‌های اولیه، خدمات تخصصی، درمان و بازتوانی برقرار شود تا افراد در معرض خطر به‌موقع شناسایی شوند و بیماران پس از شکستگی نیز مراقبت‌های لازم را دریافت کنند.

نقش پزشک خانواده و نظام ارجاع در پیشگیری از شکستگی

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو در مدیریت سلامت استخوان، نظام ارجاع مبتنی بر پزشک خانواده را یکی از ابزارهای مؤثر در شناسایی افراد پرخطر و استمرار مراقبت‌ها دانست.

وی توضیح داد: در این الگو، تیم مراقبت‌های اولیه با استفاده از ابزارهای ارزیابی خطر و دستورالعمل‌های مشخص، وضعیت افراد را پایش کرده و در صورت نیاز، آنان را برای بررسی و درمان به سطوح تخصصی ارجاع می‌دهد.

به گفته رئیسی، بازگشت نتایج ارزیابی و درمان به سطح مراقبت اولیه نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا امکان پیگیری مستمر بیمار و پیشگیری از گسست در فرایند مراقبت را فراهم می‌کند.

اجرای برنامه پیشگیری از شکستگی در زنان بالای ۵۰ سال

رئیسی همچنین از اجرای برنامه کنترل و پیشگیری از شکستگی در زنان ۵۰ سال به بالا در تعدادی از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور از سال ۱۴۰۲ خبر داد.

وی با اشاره به نقش پزشکان خانواده و مراقبان سلامت در این برنامه گفت: شناسایی افراد نیازمند بررسی بیشتر در سطح مراقبت‌های اولیه انجام می‌شود و در صورت تشخیص ضرورت، فرایند ارجاع به سطوح تخصصی صورت می‌گیرد.

این برنامه با هدف تقویت شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر و ایجاد ارتباط میان مراقبت‌های اولیه و خدمات تخصصی در حال اجراست.

مدیریت استئوپروز نباید به خدمات تخصصی محدود شود

معاون بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر ضرورت تقویت شبکه مراقبت از بیماری‌های مزمن اظهار داشت: مدیریت این بیماری‌ها نمی‌تواند صرفاً بر خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی در انتهای زنجیره درمان متکی باشد.

وی افزود: بخش مهمی از بار بیماری‌های مزمن، از جمله پوکی استخوان، باید از طریق پیشگیری، شناسایی زودهنگام و مراقبت مستمر در سطح نخست خدمات سلامت مدیریت شود.

رئیسی در پایان، توسعه برنامه‌های علمی، انتقال تجربه‌های موفق و گسترش الگوهای مؤثر مراقبت در سطح کشور را ضروری دانست و برگزاری سمینارهای تخصصی استئوپروز را فرصتی برای ارتقای آگاهی حرفه‌ای و بهبود کیفیت خدمات مرتبط با سلامت استخوان عنوان کرد.