عضو شورای عالی نظام پزشکی کشور:داروی بیشتر لزوماً به معنای درمان بهتر نیست؛ هشدار درباره خطرات چنددارویی در سالمندان

به گزارش نبض سلامت ، دکتر یدالله سهرابی، عضو شورای عالی و رئیس کمیسیون دارو و تجهیزات سازمان نظام پزشکی کشور، با تأکید بر اهمیت ایمنی دارویی اظهار کرد: دارو باید برای بیمار مناسب، در زمان و دوز مناسب و با در نظر گرفتن شرایط جسمی و سایر داروهای مصرفی او تجویز و مصرف شود.

وی با بیان اینکه هر دارو در کنار فواید درمانی خود می‌تواند عوارض و خطراتی داشته باشد، افزود: ایمنی دارویی تنها مسئولیت پزشک یا داروساز نیست، بلکه موضوعی زنجیره‌ای است که از تولید و تأمین دارو آغاز می‌شود و تا تجویز، توزیع، مصرف صحیح و پیگیری وضعیت بیمار ادامه دارد.

خطر چنددارویی در سالمندان و بیماران مزمن

سهرابی با اشاره به پدیده چنددارویی یا Polypharmacy گفت: مصرف هم‌زمان چند دارو می‌تواند احتمال بروز تداخلات دارویی، عوارض ناخواسته و خطاهای مصرف را افزایش دهد؛ موضوعی که به‌ویژه در سالمندان و بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن اهمیت بیشتری دارد.

وی تأکید کرد: داروهای مصرفی این بیماران، به‌خصوص زمانی که تعداد داروها زیاد است، باید به‌صورت دوره‌ای بازبینی شود تا ضرورت ادامه مصرف هر دارو، دوز مناسب و احتمال تداخل آن با سایر داروها مورد بررسی قرار گیرد.

رئیس کمیسیون دارو و تجهیزات سازمان نظام پزشکی کشور همچنین مصرف خودسرانه دارو، تغییر دوز بدون مشورت با پزشک، قطع ناگهانی برخی داروها و استفاده مجدد از داروهای نسخه‌های قبلی را از عوامل افزایش خطر عوارض دارویی دانست.

به گفته وی، بیماران باید هنگام مراجعه به پزشک یا داروساز، فهرست کاملی از داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی مصرفی خود را ارائه دهند تا احتمال تداخلات دارویی بررسی شود.

آموزش بیمار؛ بخشی ضروری از فرایند درمان

سهرابی با تأکید بر نقش پزشکان و داروسازان در ارتقای سواد دارویی بیماران اظهار کرد: بیمار باید بداند هر دارو برای چه منظوری تجویز شده، چه مقدار و در چه زمانی باید مصرف شود و چه عوارض یا هشدارهایی دارد.

وی افزود: پزشک و داروساز باید به پرسش‌های بیمار درباره علت تجویز، نحوه و مدت مصرف و عوارض احتمالی دارو، پاسخ روشن و قابل فهم ارائه دهند. ارتباط مؤثر میان بیمار و اعضای تیم درمان می‌تواند به کاهش خطاهای دارویی کمک کند.

عضو شورای عالی نظام پزشکی کشور با بیان اینکه آموزش نباید به زمان مراجعه بیمار به مراکز درمانی محدود شود، گفت: رسانه‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها، مراکز درمانی و داروخانه‌ها همگی در ارتقای سواد دارویی جامعه نقش دارند.

وی تأکید کرد: «مردم باید بدانند که داروی بیشتر، لزوماً به معنای درمان بهتر نیست.»

ضرورت تقویت نظارت و ثبت عوارض دارویی

سهرابی با اشاره به اینکه آموزش به‌تنهایی برای پیشگیری از خطاهای دارویی کافی نیست، بر ضرورت تقویت نظام‌های نظارتی، ثبت و بررسی عوارض دارویی و دسترسی مردم به اطلاعات معتبر تأکید کرد.

وی خاطرنشان کرد: افزایش آگاهی عمومی، در کنار همکاری پزشک، داروساز، بیمار و نهادهای مسئول، می‌تواند از بخشی از خطاهای دارویی پیشگیری کند.

عضو شورای عالی نظام پزشکی کشور در پایان تأکید کرد: پیش از مصرف هر دارو باید از ضرورت مصرف، روش صحیح استفاده و هشدارهای آن اطلاع داشت و در صورت وجود هرگونه ابهام، از پزشک یا داروساز سؤال کرد.