باور یا واقعیت: آیا شیر، اثر آلودگی هوا بر بدن را کاهش می‌دهد؟

به گزارش نبض سلامت؛ دکتر مسعود یونسیان استاد اپیدمیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با تأکید بر اینکه مصرف شیر نمی‌تواند به‌عنوان پادزهر یا عامل محافظت‌کننده قطعی در برابر آلودگی هوا در نظر گرفته شود، گفت: متأسفانه شواهد علمی متقنی نداریم که نشان دهد مصرف شیر می‌تواند از افراد در برابر آلودگی هوا محافظت کند.

شیر پادزهر آلودگی هوا نیست

دکتر مسعود یونسیان، متخصص اپیدمیولوژی و استاد گروه بهداشت محیط دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، در این برنامه از باور یا واقعیت،درباره تأثیر مصرف شیر بر پیامدهای آلودگی هوا، با اشاره به باور عمومی درباره خاصیت شیر، پادزهر همه سموم نیست

استاد اپیدمیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به باور رایج درباره خاصیت پادزهری شیر، اظهار داشت: «به طور کلی باور عمومی وجود دارد که شیر پادزهر همه سموم است؛ حتی اگر کسی مسموم شود، ممکن است به او گفته شود شیر بخورد. این جمله کلی را می‌خواهم نقد کنم.

وی ادامه داد: دنیای امروز دنیایی نیست که یک پادزهر داشته باشیم که بتواند همه چیز را درمان کند. هر سمی مکانیسمی دارد و در نتیجه، پادزهر اختصاصی خودش را دارد.

دکتر یونسیان آلودگی هوا را نیز از این قاعده مستثنی ندانست و گفت: آلودگی هوا فقط یک ماده نیست. ترکیبات بسیار متعددی به‌عنوان آلاینده در هوا وجود دارند و اگرچه ذرات معلق را به‌عنوان یکی از عوامل اصلی آلودگی هوا در تهران و بسیاری از شهرهای بزرگ کشور می‌دانیم، همین ذرات معلق می‌توانند ده‌ها و صدها ترکیب شیمیایی را با خود حمل کنند.

فواید شیر به معنای نقش پادزهری آن نیست

این استاد دانشگاه با اشاره به وجود ترکیبات مختلف در شیر از جمله آنتی‌اکسیدان‌ها، پروتئین‌ها، پپتیدها و ویتامین‌ها، گفت: شیر فواید زیادی دارد. آنتی‌اکسیدان، پروتئین، پپتید و ویتامین‌هایی دارد که می‌توانند سیستم ایمنی را تعدیل کنند و به این معنا می‌توانند برخی از اثرات مضر را کاهش دهند.

وی با طرح این پرسش که آیا میزان این ترکیبات برای ایجاد اثر پادزهری کافی است، تصریح کرد: متأسفانه شواهد علمی نداریم که نشان دهد دوز این ترکیبات در شیر به حدی هست که بتوان از شیر به‌عنوان یک پادزهر استفاده کرد.

دکتر یونسیان افزود: خیلی از ترکیباتی که در شیر وجود دارد ممکن است نقش‌های مفیدی داشته باشند، اما اگر قرار باشد نقش پادزهری داشته باشند، باید به مقدار کافی و به شکل اختصاصی برای آن ماده سمی یا آلاینده مصرف شوند.

باور نادرست درباره شیر می‌تواند موجب غفلت از راه‌های اصلی پیشگیری شود

استاد اپیدمیولوژی دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد : نقد نقش پادزهری شیر به معنای نفی فواید آن نیست و گفت: من بر علیه شیر صحبت نمی‌کنم. می‌گویم اگر یک ماده‌ای پادزهر نباشد، هرچند اثرات مثبت داشته باشد، این اثرات به معنای اثر پادزهری نیست.

وی هشدار داد: اگر شما این باور را داشته باشید که این ماده می‌تواند از شما محافظت کند، ممکن است باعث شود از عامل اصلی یا عامل محافظت‌کننده اصلی غافل شوید.

دکتر یونسیان در ادامه، کاهش مواجهه با آلاینده‌ها را مهم‌ترین راهکار مقابله با آلودگی هوا دانست و گفت: محافظت اصلی در برابر آلودگی هوا این است که ما غلظت آلاینده‌ها را کاهش بدهیم، اگر می‌توانیم. اگر نمی‌توانیم، از روش‌هایی استفاده کنیم که خودمان را محافظت کنیم؛ ماسک بزنیم، پنجره‌ها را ببندیم و از احتراق در فضاهای بسته جلوگیری کنیم.

مصرف شیر؛ مفید، اما نه جایگزین اقدامات پیشگیرانه

وی در عین حال با اشاره به نقش تغذیه در سلامت بدن خاطرنشان کرد: اگر همه این اقدامات مؤثر یا کافی نباشد، تغذیه، به‌خصوص مصرف شیر، می‌تواند بخشی از اثرات مضر آلاینده‌های هوا را از طریق تعدیل سیستم ایمنی ما کاهش دهد؛ ولی به هیچ عنوان شواهد علمی متقنی نداریم، حتی شواهد علمی پراکنده‌ای هم نداریم که بگوید مصرف شیر می‌تواند شما را در برابر آلودگی هوا محافظت کند.