وزیر بهداشت: کاهش کمبود داروهای ضروری به ۳۲ قلم؛ محدودیت حمل دریایی هزینه تأمین دارو را افزایش داد
وزیر بهداشت با اعلام کاهش تعداد اقلام دچار کمبود در فهرست داروهای اساسی و ضروری از ۶۳ قلم پیش از آغاز جنگ به حدود ۳۲ قلم، گفت: محدودیت در حمل دریایی موجب شده برخی محموله‌های دارویی از مسیرهای ترکیبی هوایی و زمینی جابه‌جا شوند که این مسئله هزینه حمل‌ونقل و تأمین دارو را به‌شدت افزایش داده است.
به گزارش نبض سلامت، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با اشاره به شرایط ویژه کشور و مشکلات موجود در حوزه لجستیک، دارو و حمل‌ونقل اظهار داشت: مدیریت نظام سلامت در شرایط جنگی با شرایط عادی متفاوت است و در چنین وضعیتی، چاره‌ای جز اولویت‌بندی منابع و خدمات وجود ندارد.
وی با اشاره به وضعیت کمبودهای دارویی گفت: پیش از آغاز جنگ، در فهرست داروهای اساسی و ضروری با ۶۳ قلم کمبود مواجه بودیم که این رقم در میانه جنگ به ۴۳ قلم و اکنون به حدود ۳۲ قلم کاهش یافته است.
ظفرقندی افزود: البته همه کمبودها از یک جنس نیستند؛ برخی داروها وارداتی هستند، برخی تولیدکننده محدودی دارند و برای برخی نیز مشابه داخلی وجود دارد.
محدودیت حمل دریایی و افزایش هزینه تأمین دارو
وزیر بهداشت افزایش هزینه حمل‌ونقل را یکی از مشکلات جدی تأمین دارو دانست و گفت: با محدودیت حمل دریایی، برخی محموله‌ها ناچارند در چند مرحله با هواپیما و سپس از طریق حمل‌ونقل زمینی جابه‌جا شوند که این موضوع هزینه‌ها را به‌شدت افزایش می‌دهد.
وی تأکید کرد: تأمین دارو و سلامت مردم همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی دولت است و رئیس‌جمهور نیز به‌صورت مستمر این موضوع را پیگیری می‌کند.
اولویت‌بندی منابع و خدمات در شرایط جنگی
ظفرقندی با تأکید بر اینکه مدیریت در شرایط جنگی با شرایط عادی تفاوت دارد، گفت: امروز با مشکلات مختلفی در حوزه لجستیک، دارو، حمل‌ونقل و آسیب‌دیدگی برخی کارخانه‌ها مواجهیم و در چنین شرایطی چاره‌ای جز اولویت‌بندی نداریم.
وی با اشاره به مفهوم «تریاژ» در مدیریت بحران افزود: همان‌گونه که در شرایط جنگی نمی‌توان همه مجروحان را هم‌زمان درمان کرد و باید بر اساس شانس نجات و شدت آسیب، اولویت درمان را تعیین کرد، در شرایط فعلی نیز باید بسته‌های خدمتی و اولویت‌های نظام سلامت را به‌درستی تعریف کنیم.
وزیر بهداشت با اشاره به تجربه دوران دفاع مقدس و به‌ویژه عملیات کربلای ۴ خاطرنشان کرد: در آن شرایط، به دلیل حجم بالای مجروحان و محدودیت امکانات، ناچار به تریاژ بودیم. این تصمیم‌ها بسیار سخت است، اما در بحران باید بر اساس محاسبات علمی تصمیم گرفت و امکانات محدود را به‌گونه‌ای تخصیص داد که بیشترین تعداد افراد امکان نجات داشته باشند.
آمادگی نظام سلامت برای مدیریت انبوه مجروحان
ظفرقندی همچنین بر ضرورت ثبت تجربه‌ها و درس‌آموخته‌های نظام سلامت در جنگ تأکید کرد و گفت: حتی اگر جنگ پایان یافته باشد، باید نقاط قوت و ضعف مشخص و تجربه‌ها ثبت شوند تا برای افزایش تاب‌آوری و آمادگی نسل‌های آینده مورد استفاده قرار گیرند.
وی با اشاره به مفهوم «مدیریت انبوه مجروحان» افزود: هنگامی که حجم زیادی از مجروحان در مدت کوتاهی وارد مراکز درمانی می‌شوند، علاوه بر دانش علمی و آموزش‌های دانشگاهی، تجربه و آمادگی عملی اهمیت بسیار زیادی دارد.
وزیر بهداشت ادامه داد: تجربه هشت سال دفاع مقدس موجب شد در بسیاری از حوزه‌ها از نقطه صفر آغاز نکنیم. در جنگ ۱۲ روزه نیز تیم سلامت از قبل آمادگی‌های لازم را ایجاد کرده بود و حتی حدود ۱۰ میلیون لیتر سرم برای شرایط احتمالی آماده شد.
وی افزود: امروز نیز در جلسات مدیریت بحران، مدل‌های مختلف احتمالی بررسی می‌شود تا مشخص شود در صورت وقوع هر سناریو چه آمادگی‌هایی مورد نیاز است. حتی اگر برخی تجهیزات، داروها یا اقلام آماده‌شده مورد نیاز است. حتی اگر برخی تجهیزات، داروها یا اقلام آماده‌شده مورد استفاده قرار نگیرند، اصل آمادگی برای بحران ضروری است.
اهمیت زمان در نجات مجروحان
ظفرقندی با اشاره به نقش اورژانس و انتقال خون در مدیریت بحران گفت: در درمان تروما، آسیب‌های شدید و شوک ناشی از خونریزی از مهم‌ترین مسائل هستند و اگر خون و فرآورده‌های خونی به‌موقع به بیمار برسند، بسیاری از بیماران قابل نجات خواهند بود.
وی افزود: نقش اورژانس در این میان حیاتی است؛ رسیدن حتی چند دقیقه زودتر تیم اورژانس به فرد دچار خونریزی شدید می‌تواند در نجات جان او تعیین‌کننده باشد.
اعتماد مردم؛ بزرگ‌ترین سرمایه نظام سلامت
وزیر بهداشت همچنین اعتماد مردم را بزرگ‌ترین سرمایه نظام سلامت دانست و بر ضرورت نهادینه شدن اخلاق حرفه‌ای تأکید کرد.
وی با اشاره به نتایج نظرسنجی مرکز پژوهش‌های مجلس گفت: نیروهای نظامی و جامعه سلامت در صدر گروه‌های مورد اعتماد مردم قرار داشتند و این موضوع باعث افتخار است؛ اما مهم‌تر از آن، حفظ این اعتماد در شرایط دشوار است.
ظفرقندی با یادآوری فداکاری پزشکان و پرستاران در شرایط جنگی افزود: در صحنه‌های مختلف شاهد بودیم پزشک و پرستار سه شبانه‌روز بدون استراحت مشغول خدمت بودند و در پاسخ به علت این فداکاری می‌گفتند: «برای ایران، برای مردم.»
وی همچنین بر رعایت اخلاق حرفه‌ای در درمان مجروحان تأکید کرد و گفت: در ارائه خدمات درمانی نباید میان مجروحان تفاوتی وجود داشته باشد و وظیفه نظام سلامت، ارائه خدمت با نگاه حرفه‌ای و اخلاقی به همه مجروحان است.
رشد ۹۸ درصدی تأمین و گردش خون در دوران جنگ
وزیر بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود، افزایش مشارکت مردم در اهدای خون را نمونه‌ای از سرمایه اجتماعی و تاب‌آوری جامعه عنوان کرد و گفت: میزان تأمین و گردش خون در شبکه خون‌رسانی کشور در این ایام نسبت به مدت مشابه سال قبل ۹۸ درصد افزایش داشت و میزان اهدای خون بانوان نیز ۴۶ درصد بیشتر شد.
ظفرقندی در پایان تأکید کرد: شرایط کشور از نظر جنگ، محاصره اقتصادی و تحریم‌ها همچنان خاص است و نظام سلامت باید آمادگی خود را حفظ کند. با وجود همه فشارها، فعال ماندن بیمارستان‌ها و استمرار دسترسی مردم به دارو و خدمات سلامت، دستاورد مهمی است.
خبرهای مرتبط
هشدار عضو شورای عالی نظام پزشکی درباره گسترش فعالیت پزشک‌نماها؛ ضرورت برخورد هماهنگ با مداخلات غیرمجاز
عضو شورای عالی سازمان نظام پزشکی با هشدار نسبت به پیامدهای فعالیت افراد فاقد صلاحیت در حوزه سلامت، خواستار همکاری دستگاه قضایی، پلیس، وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی برای مقابله با مداخلات غیرمجاز شد و تأکید کرد: برخوردهای مقطعی و پراکنده برای مهار این پدیده کافی نیست.
پیش‌بینی ذخایر راهبردی ۶ ماهه دارو و تجهیزات پزشکی برای شرایط بحران
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران از پیش‌بینی ذخایر راهبردی شش‌ماهه دارو و تجهیزات پزشکی برای شرایط بحرانی خبر داد و اعلام کرد که ذخایر سوخت دیزل‌ژنراتورهای بیمارستان‌ها نیز با هدف حفظ آمادگی مراکز درمانی به‌روزرسانی شده است.
امضای تفاهم‌نامه سازمان غذا و دارو و دانشگاه علوم پزشکی تهران با محوریت توسعه فناوری‌های نوین سلامت
تفاهم‌نامه همکاری میان سازمان غذا و دارو و دانشگاه علوم پزشکی تهران با هدف توسعه پژوهش‌های کاربردی، تجاری‌سازی دستاوردهای علمی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک برای ارتقای کیفیت فرآورده‌های سلامت‌محور به امضا رسید.