سرم‌درمانی برای هر سرماخوردگی ضروری نیست/ تجویز سرم پزشکان زیر ذره‌بین سازمان غذا و دارو

به گزارش نبض سلامت، دکتر نازیلا یوسفی، مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو، اظهار داشت: بررسی روند مصرف در سال‌های گذشته نشان می‌دهد که معمولاً از آذرماه و هم‌زمان با افزایش شیوع سرماخوردگی و بیماری‌های تنفسی، مصرف سرم‌های تزریقی نیز افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند؛ در حالی که بخشی از این افزایش می‌تواند ناشی از تجویزهای غیرضروری باشد.

وی افزود: برخلاف تصور برخی افراد، تزریق سرم درمان عمومی سرماخوردگی، ضعف و بی‌حالی نیست و بهبودی بیماری‌های ویروسی خفیف را تسریع نمی‌کند. در بیشتر این موارد، استراحت، مصرف مایعات کافی از راه خوراکی و رعایت توصیه‌های درمانی کفایت می‌کند.

چه زمانی تزریق سرم ضرورت دارد؟

یوسفی تصریح کرد: سرم زمانی ضرورت دارد که بیمار به دریافت مایعات از راه تزریق نیاز داشته باشد؛ از جمله در موارد کم‌آبی قابل توجه، استفراغ یا اسهال شدید و شرایطی که فرد قادر به نوشیدن مایعات کافی نیست. تشخیص این ضرورت بر عهده پزشک است و ضعف و بی‌حالی به‌تنهایی دلیل تجویز سرم محسوب نمی‌شود.

پایش تجویز سرم از طریق داشبورد کارنامه پزشکان

مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو با تأکید بر نظارت بر الگوی تجویز پزشکان اظهار داشت: با هدف شناسایی و اصلاح رفتارهای تجویزی نامناسب، ارتقای کیفیت درمان و جلوگیری از مصرف غیرضروری منابع نظام سلامت، تجویز سرم از طریق داشبورد کارنامه پزشکان رصد و پایش خواهد شد و الگوهای نامتعارف و تجویزهای غیرمنطقی زیر ذره‌بین نظارتی قرار می‌گیرد.

سرم‌درمانی غیرضروری می‌تواند عوارض داشته باشد

وی با اشاره به عوارض احتمالی سرم‌درمانی غیرضروری اظهار داشت: دریافت بیش از نیاز مایعات می‌تواند موجب تجمع مایعات در بدن، ورم و اختلال در تعادل املاح شود. همچنین تزریق وریدی ممکن است با عوارضی مانند التهاب و عفونت محل تزریق همراه باشد؛ بنابراین سرم‌درمانی اقدامی کاملاً بی‌خطر و بدون عارضه نیست.

سرم‌های تزریقی در جایگاه پرهزینه‌ترین داروی کشور

یوسفی همچنین با اشاره به ابعاد اقتصادی مصرف این فرآورده اظهار داشت: سرم‌های تزریقی در سال گذشته از نظر هزینه مصرف، در جایگاه پرهزینه‌ترین داروی کشور قرار گرفتند. مصرف غیرمنطقی این فرآورده‌ها علاوه بر تحمیل هزینه به خانواده‌ها و نظام سلامت، منابعی را مصرف می‌کند که باید در اختیار بیماران واقعاً نیازمند قرار گیرد.

وی از پزشکان خواست پیش از تجویز سرم، ضرورت بالینی دریافت مایعات از راه تزریق را ارزیابی کنند و از تبدیل سرم‌درمانی به اقدامی معمول در مراجعات سرپایی بپرهیزند.

مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر مصرف فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو همچنین از مردم خواست برای هر سرماخوردگی، تب، ضعف یا احساس خستگی درخواست تزریق سرم نداشته باشند و در صورت بروز علائم کم‌آبی شدید، ناتوانی در نوشیدن مایعات یا تشدید علائم بیماری به پزشک مراجعه کنند.

یوسفی در پایان تأکید کرد: هدف از مدیریت مصرف سرم، محدود کردن دسترسی بیماران نیازمند نیست، بلکه صیانت از سلامت مردم، پیشگیری از مداخلات غیرضروری و استفاده بهینه از منابع نظام سلامت است.

وی خاطرنشان کرد: اصلاح الگوی مصرف سرم‌های تزریقی مستلزم همکاری پزشکان و مردم و نظارت مستمر بر فرآیند تجویز و مصرف این فرآورده درمانی است.