فشار اقتصادی از نفت به بانک و حمل‌ونقل رسید؛ زنگ خطر برای زنجیره تأمین دارو
گسترش فشارهای اقتصادی از صادرات نفت و کشتیرانی به شبکه‌های بانکی، حمل‌ونقل، هوانوردی و واسطه‌های مالی، می‌تواند برای زنجیره تأمین سلامت ایران نیز یک هشدار جدی باشد؛ چراکه تأمین ارز، انتقال پول، واردات مواد اولیه دارویی و تجهیزات پزشکی و هزینه حمل محموله‌های سلامت، مستقیماً به عملکرد همین شبکه‌ها وابسته است.
به گزارش نبض سلامت، مرحله تازه فشارهای اقتصادی علیه ایران دیگر صرفاً به محدودسازی صادرات نفت یا نهادهای دولتی محدود نیست و دامنه آن به شبکه گسترده‌تری از تجارت، حمل‌ونقل، بانکداری و واسطه‌های مالی مرتبط با ایران کشیده شده است. بخشی از این فشارها شرکت‌ها و مؤسسات مستقر در کشورهای همسایه و کشورهای ثالث را نیز هدف قرار می‌دهد.
حلقه مالی و حمل‌ونقل زیر فشار
در این مرحله، علاوه بر کشتیرانی و نفت، حوزه‌هایی مانند شبکه بانکی، هوانوردی و مسیرهای انتقال مالی نیز در معرض محدودیت‌های بیشتری قرار گرفته‌اند. این تغییر می‌تواند هزینه تجارت خارجی را افزایش داده و دسترسی بنگاه‌های ایرانی به مسیرهای انتقال پول و جابه‌جایی کالا را دشوارتر کند.
گزارش‌های منتشرشده همچنین از افزایش فشار بر مسیرهای حمل‌ونقل و شبکه‌های مالی حکایت دارد؛ موضوعی که در صورت استمرار، وابستگی بیشتر تجارت ایران به مسیرهای جایگزین و کشورهای همسایه را به دنبال خواهد داشت.
چرا این اتفاق برای حوزه سلامت مهم است؟
پیام این تحولات برای حوزه سلامت فراتر از یک مسئله عمومی اقتصادی است. صنعت دارو و تجهیزات پزشکی برای واردات بخشی از مواد اولیه، تجهیزات، قطعات و محصولات مورد نیاز خود به انتقال ارز، شبکه بانکی و مسیرهای بین‌المللی حمل‌ونقل نیاز دارد.
بنابراین هرگونه اختلال یا افزایش هزینه در این حلقه‌ها می‌تواند هزینه نهایی تأمین کالاهای سلامت را افزایش دهد و زمان انتقال محموله‌ها را طولانی‌تر کند. این بخش، تحلیل نبض سلامت از پیامدهای احتمالی گسترش محدودیت‌های گزارش‌شده است، نه ادعای مستقیم گزارش دنیای اقتصاد.
مسیرهای جایگزین؛ راه‌حل یا هزینه بیشتر؟
یکی از مسائل مطرح در شرایط جدید، افزایش نقش مرزهای زمینی و کشورهای همسایه در تجارت خارجی ایران است. چنین مسیری می‌تواند بخشی از محدودیت‌های ایجادشده در مسیرهای دریایی را جبران کند، اما جایگزینی مسیرهای تجاری لزوماً بدون هزینه نیست و ممکن است به افزایش تعداد واسطه‌ها، طولانی‌تر شدن مسیر تأمین و افزایش هزینه حمل منجر شود. فشار بر شرکت‌ها و مؤسسات فعال در کشورهای ثالث نیز می‌تواند استفاده از این مسیرها را دشوارتر کند.
دارو در انتهای زنجیره فشار اقتصادی
اهمیت این تحولات زمانی بیشتر می‌شود که زنجیره دارو را از ابتدا تا انتها در نظر بگیریم. تولیدکننده برای تأمین مواد اولیه و تجهیزات به ارز و تجارت خارجی نیاز دارد؛ واردکننده به مسیر انتقال پول و حمل‌ونقل وابسته است و در نهایت افزایش هزینه‌های این زنجیره می‌تواند خود را در قیمت تمام‌شده دارو و تجهیزات نشان دهد.
از این منظر، فاز جدید فشار اقتصادی فقط مسئله نفت، بانک یا کشتیرانی نیست؛ حوزه سلامت نیز می‌تواند یکی از نقاط دریافت‌کننده آثار ثانویه آن باشد.
در چنین شرایطی، پایداری مسیرهای انتقال ارز و حمل کالاهای سلامت، تقویت ذخایر راهبردی، تسهیل تأمین مواد اولیه و جلوگیری از انتقال افزایش هزینه‌ها به بیماران، اهمیت بیشتری برای حفظ دسترسی پایدار مردم به دارو و تجهیزات پزشکی پیدا می‌کند.
خبرهای مرتبط
هزینه واقعی قیمت‌گذاری دستوری دارو را چه کسی می‌پردازد؟
در شرایطی که صنعت داروسازی با افزایش هزینه‌های تولید، محدودیت منابع مالی و چالش تأمین نقدینگی مواجه است، پرسش مهم این است که فاصله میان قیمت مصوب دارو و هزینه واقعی تأمین آن چگونه جبران می‌شود؛ فاصله‌ای که در صورت نبود سازوکار مالی پایدار، می‌تواند بر توان تولیدکنندگان، عملکرد زنجیره توزیع و دسترسی بیماران به دارو تأثیر بگذارد.
صنعت داروسازی زیر فشار ناترازی انرژی، کمبود نقدینگی و محدودیت‌های ارزی
هم‌زمانی ناترازی انرژی، افزایش هزینه‌های تولید، محدودیت نقدینگی و اختلال در تجارت خارجی، چشم‌انداز فعالیت بنگاه‌های صنعتی را با چالش مواجه کرده است؛ شرایطی که می‌تواند برای صنعت داروسازی، به دلیل حساسیت زنجیره تأمین و ضرورت استمرار تولید دارو، پیامدهای مهم‌تری به همراه داشته باشد.
هشدار درباره اختلال در زنجیره تأمین دارو؛ افزایش ۴۰۰ درصدی قیمت برخی اقلام و تأخیر ۱۰ماهه مطالبات بیمه‌ای
فعالان صنعت دارو نسبت به تشدید مشکلات زنجیره تأمین دارو در کشور هشدار دادند. افزایش هزینه تولید و واردات، اختلال در انتقال مواد اولیه از هند و چین، تأخیر طولانی بیمه‌ها در پرداخت مطالبات و افزایش قیمت برخی داروها تا ۴۰۰ درصد، از مهم‌ترین چالش‌هایی است که می‌تواند پایداری تولید و دسترسی بیماران به دارو را تحت تأثیر قرار دهد.