هشدار سازمان غذا و دارو درباره بازار سیاه واکسن آنفلوآنزا؛ قیمت رسمی داروخانه‌ای زیر ۲ میلیون تومان
سخنگوی سازمان غذا و دارو با هشدار نسبت به عرضه واکسن آنفلوآنزا در فضای مجازی و بازارهای غیررسمی، اعلام کرد: قیمت رسمی واکسن‌های داروخانه‌ای با وجود ارقام چندمیلیونی مطرح‌شده در برخی منابع، کمتر از ۲ میلیون تومان است؛ در همین حال، تغییر سویه‌های ویروس و اختلال در تولید جهانی، تأمین واکسن در سال جاری را با تأخیر مواجه کرده است.
به گزارش نبض سلامت، هم‌زمان با آغاز فصل مصرف واکسن آنفلوآنزا، تأخیر در تأمین و توزیع واکسن‌های وارداتی، زمینه عرضه این فرآورده در بازارهای غیررسمی و برخی صفحات فضای مجازی با قیمت‌های چندمیلیونی را فراهم کرده است؛ موضوعی که سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت نسبت به آن هشدار داده‌اند.
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، با تأکید بر ضرورت تهیه واکسن از مسیرهای رسمی اعلام کرد: واکسن‌های عرضه‌شده از سوی معاونت بهداشت رایگان هستند و واکسن‌های موجود در داروخانه‌ها، به دلیل دریافت‌نکردن ارز دولتی، با نرخ آزاد عرضه می‌شوند؛ با این حال، قیمت رسمی واکسن‌های داروخانه‌ای کمتر از ۲ میلیون تومان است.
تغییر سویه‌های ویروس؛ علت تأخیر در تأمین جهانی واکسن
مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، پیش‌تر درباره علت تأخیر در تأمین واکسن آنفلوآنزا توضیح داده بود که امسال ترکیب سویه‌های واکسن با تغییر مواجه شده است.
به گفته وی، سازمان جهانی بهداشت پس از حذف یکی از سویه‌های کم‌شیوع‌تر، حدود یک ماه به تولیدکنندگان فرصت داد تا فرمولاسیون واکسن را اصلاح کنند؛ موضوعی که موجب اختلال در تولید جهانی شد.
از سوی دیگر، افزایش تقاضا در کشورهای تولیدکننده اروپایی و محدودیت تأمین از منابع پیشین، واردات واکسن به ایران را به تأخیر انداخت. به گفته پیرصالحی، شرکت‌های ایرانی از بهمن و اسفند سال گذشته مکاتبات تأمین را آغاز کرده و سفارش‌ها را در اردیبهشت ثبت کرده بودند، اما تأمین‌کنندگان اروپایی تحویل را به نیمه دوم مهر موکول کردند و قیمت‌ها نیز افزایش یافت.
بر اساس توضیحات رئیس سازمان غذا و دارو، منابع تأمین واکسن در سال جاری بیشتر به سمت چین و روسیه تغییر کرده است؛ هرچند سخنگوی سازمان غذا و دارو نیز از تأمین واکسن از فرانسه خبر داده است.
هاشمی پیش‌تر اعلام کرده بود حدود ۷۰۰ هزار دوز واکسن وارد کشور شده و از ابتدای مهرماه توزیع آن آغاز شده است. به گفته وی، در مجموع حدود ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار دوز واکسن برای نیاز کشور تأمین شده که با ورود محموله‌های جدید و طی مراحل قانونی، به‌تدریج در شبکه رسمی توزیع خواهد شد.
اولویت تأمین واکسن برای گروه‌های پرخطر
رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به اینکه واکسن آنفلوآنزا ضرورت یکسانی برای همه افراد ندارد، گروه‌های دارای بیماری‌های زمینه‌ای، سالمندان، زنان باردار و افرادی را که ابتلا به آنفلوآنزا می‌تواند برای آنها خطرناک باشد، در اولویت دریافت واکسن دانست.
به گفته پیرصالحی، حدود یک میلیون دوز واکسن نیز برای وزارت بهداشت و معاونت بهداشت در حال تأمین است تا برای گروه‌های پرخطر مورد استفاده قرار گیرد.
در بخش خصوصی نیز به دلیل تجربه باقی‌ماندن بخشی از واکسن‌های خریداری‌شده در پایان فصل مصرف سال گذشته، احتیاط بیشتری در تأمین واکسن صورت گرفته است؛ مسئله‌ای که به گفته فعالان بازار، در کنار تأخیر واردات بر میزان عرضه تأثیر گذاشته است.
هشدار درباره واکسن‌های عرضه‌شده در فضای مجازی
سخنگوی سازمان غذا و دارو تأکید کرده است که مراجعه به منابع غیررسمی و عرضه‌کنندگان فضای مجازی برای تهیه واکسن ضرورتی ندارد.
به گفته هاشمی، واکسن یک فرآورده بیولوژیک است و حفظ کیفیت و اثربخشی آن به رعایت شرایط نگهداری، به‌ویژه زنجیره سرد، وابسته است. بنابراین، درباره واکسنی که خارج از شبکه رسمی جابه‌جا شده و شرایط حمل و نگهداری آن قابل احراز نیست، نمی‌توان از کیفیت و اثربخشی اطمینان داشت.
فرشته خوشخو، سرپرست دفتر حقوقی سازمان غذا و دارو نیز عرضه واکسن در صفحات فضای مجازی، مطب‌ها یا سایر مراکز فاقد مجوز را صرفاً یک موضوع تجاری ندانست و تأکید کرد عرضه فرآورده‌های سلامت خارج از چارچوب‌های قانونی می‌تواند برای اشخاص دخیل در تأمین، نگهداری، توزیع یا فروش، مسئولیت قانونی ایجاد کند.
به گفته وی، در صورت احراز عرضه یا توزیع غیرمجاز، موضوع حسب مورد از طریق مراجع ذی‌صلاح پیگیری خواهد شد و مسئولیت اشخاص بر اساس نقش آنها در فرآیند عرضه و توزیع بررسی می‌شود.
خروج تولیدکننده داخلی از بازار واکسن آنفلوآنزا
پیرصالحی همچنین درباره خروج تولیدکننده داخلی از بازار واکسن آنفلوآنزا توضیح داد که واکسن تولید داخل از نوع نوترکیب بوده، در حالی که واکسن‌های وارداتی مورد استفاده در سال‌های گذشته نوترکیب نبوده‌اند؛ نوعی از واکسن که به گفته وی در بازار جهانی قیمت بالاتری دارد.
رئیس سازمان غذا و دارو، پایین‌بودن تقاضا برای واکسن ایرانی را یکی از مشکلات تداوم تولید عنوان کرد و گفت در دو تا سه سال گذشته، شاید نیمی یا حتی بیشتر از تولید واکسن آنفلوآنزای داخلی به دلیل نبود تقاضای کافی در پایان فصل مصرف معدوم می‌شد؛ موضوعی که علاوه بر زیان تولیدکننده، بر تداوم تولید داخلی نیز اثر گذاشت.
به گفته وی، شرکت تولیدکننده ایرانی امسال از تولید واکسن آنفلوآنزا خارج شده است؛ اتفاقی که در شرایط اختلال در تأمین جهانی می‌توانست بر ظرفیت پوشش نیاز کشور اثرگذار باشد.
در همین حال، سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره اظهارنظرهای مطرح‌شده پیرامون کیفیت واکسن‌های وارداتی تأکید کرده است که ارزیابی کیفیت واکسن، موضوعی تخصصی و در اختیار مرجع قانونی رگولاتوری است و باید میان اظهارنظرهای کارشناسی، برداشت‌های رسانه‌ای و تصمیم رسمی سازمان غذا و دارو تفاوت قائل شد.
وی همچنین یادآور شد کمیته کشوری آنفلوآنزا نقش تخصصی و مشورتی در حوزه این بیماری دارد، اما مرجع قانونی ثبت، صدور مجوز ورود یا ارزیابی و تأیید کیفیت واکسن‌ها محسوب نمی‌شود.
خبرهای مرتبط
افزایش قیمت دارو و عقب‌ماندگی بیمه‌ها؛ سهم بیشتری از هزینه درمان بر دوش مردم
افزایش هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل، تغییر سیاست‌های ارزی و تأخیر طولانی در پرداخت مطالبات صنعت دارو، قیمت دارو را تحت فشار قرار داده است؛ در شرایطی که به گفته فعالان حوزه سلامت، رشد اعتبارات بیمه‌ای متناسب با افزایش قیمت‌ها نبوده و نتیجه آن افزایش پرداخت از جیب بیماران است.
بدهی‌های نظام سلامت چرا مهار نمی‌شود؟ ۷۷ همت مطالبه داروخانه‌ها از بیمه‌ها و هدفمندی
انباشت بدهی بیمه‌ها به مراکز درمانی و داروخانه‌ها به یکی از گره‌های اصلی اقتصاد سلامت تبدیل شده است؛ در حالی که مطالبات داروخانه‌ها از بیمه‌های پایه و سازمان هدفمندی تا پایان مرداد به ۷۷ هزار میلیارد تومان رسیده، کارشناسان معتقدند تزریق مقطعی منابع به‌تنهایی قادر به حل این بحران نیست و ناترازی منابع و مصارف، توسعه خدمات بدون پشتوانه مالی و ضعف در مدیریت هزینه‌ها نیازمند اصلاحات ساختاری است.
واکسن آنفلوآنزا پشت سد تحریم؛ هنوز واکسنی به شبکه بهداشت نرسیده است
در حالی که نیمه شهریور تا نیمه مهر به‌عنوان زمان مناسب واکسیناسیون آنفلوآنزا مطرح است، امسال هنوز واکسن به شبکه بهداشت نرسیده و داروخانه‌ها نیز با نبود آن مواجه‌اند؛ مسئولان وزارت بهداشت و انجمن داروسازان، مشکلات حمل‌ونقل و نقل‌وانتقال ارز در شرایط تحریم را از موانع اصلی تأمین عنوان می‌کنند و وزارت بهداشت در پی استفاده از مسیرهای جایگزین است.